terug naar overzicht

Sterfdag van Spinoza

Filosofie in Den Haag

Sterfdag van Spinoza
Een lezing van Maarten van Buuren en een toneelscene door Han Kerkckhoffs als Spinoza (Het Zuidelijk Toneel)

Vorig jaar was de lezing van hoogleraar Han van Ruler (Erasmus Universiteit Rotterdam) over Spinoza een groot succes. Voor Filosofie in Den Haag reden om ook dit jaar een lezing over Spinoza te organiseren, hij is immers één van de grootste filosofen uit de Westerse wijsbegeerte. Zijn theorieën worden vaak als ‘hondsmoeilijk’ beschouwd, daarom nodigen zij sprekers uit die het gedachtengoed van Spinoza helder en begrijpelijk kunnen uitleggen. Dit jaar is dat: Maarten van Buuren.

Hoe kan ik vrij zijn? Filosofische Ontmoeting met Maarten van Buuren over Spinoza

Baruch de Spinoza (1632 – 1677) wordt algemeen beschouwd als de beroemdste en invloedrijkste filosoof die ons land ooit gekend heeft. In zijn bekendste werk, de Ethica, onderzoekt Spinoza op welke manier de mens zijn vrijheid kan verwerven, een voor die tijd revolutionaire boodschap. Zijn denken over God, de mens en de plaats van de mens in de wereld waren heel vooruitstrevend.

De Ethica had een praktisch doel. Spinoza wilde dat mensen inzagen dat God niet buiten de schepping staat, maar dat alles wat bestaat (en dus ook de mens zelf) een verschijning is van God. Daarom moet de mens onafhankelijk zijn en zelf keuzes maken.  Een inzicht dat ook anno nu opvallend actueel is. Het werk van Spinoza is voor velen nog steeds een belangrijke bron van inspiratie. Hij geeft ons waardevolle inzichten in dilemma’s  van alle tijden:

“Spinoza legt de vinger op de dubbele moraal van het leven, namelijk dat aangeleerde deugden als bescheidenheid en deemoed ons in de dagelijkse praktijk geen steek verder helpen. Het ‘samenlevingsrecht’ is goed voor het klaslokaal, het ‘natuurrecht’ blijft onverminderd van kracht op het schoolplein. De kunst van het leven is volgens Van Buuren om deze dubbele moraal te leren hanteren, anders grijp je altijd naast de hoofdprijzen van macht, geld en liefde: ‘Wie dat niet begrijpt of accepteert, heeft de belangrijkste les van het leven gemist en zal altijd ongelukkig zijn.” Aldus Maarten van Buuren in Trouw.

Over Maarten van Buuren

Maarten van Buuren (1948) is emeritus hoogleraar Franse literatuur aan de Universiteit Utrecht. Samen met filosoof Joep Dohmen schreef hij twee boeken over levenskunst en deugdethiek: ‘De prijs van de vrijheid’ (2011) en ‘Van oude en nieuwe deugden’ (2012). Bekend werd ook zijn boek ‘Kikker gaat fietsen!'(2008), waarin hij verslag doet van zijn depressie. In 2016 publiceerde Van Buuren ‘Spinoza. Vijf wegen naar de vrijheid’, over de filosoof die hij zelf omschrijft als ‘de belangrijkste van Nederland en misschien wel van de hele wereld.’

*SPECIAL**


Het Zuidelijk Toneel ontwikkelde de afgelopen jaren voorstellingen rond twee grote denkers; Socrates en Marx. Dit jaar is Spinoza aan de beurt. Vanaf februari toert de voorstelling ‘Spinoza’ door het land met acteur Han Kerckhoffs in de rol van Spinoza. In samenwerking met Filosofie in Den Haag wordt tijdens deze Filosofische Ontmoeting met Spinoza  een scène uit de voorstelling gespeeld.

Kijk voor speeldata op: https://hzt.nl/speelt/spinoza

Sterfdag van Spinoza
terug naar programma